Hoe bereid je je voor op een sollicitatiegesprek

Veel mensen bereiden zich verkeerd voor. Ze leren antwoorden uit hun hoofd, oefenen die een avond lang, en lopen vast zodra de interviewer een vraag net iets anders stelt. Wat overblijft is een kandidaat die klinkt als een script. Dat valt op, en niet op de goede manier.

Voorbereiding is iets anders dan antwoorden instuderen. Het is weten wat je hoe dan ook wilt vertellen, zodat je niet afhankelijk bent van de precieze vraag.

Het klinkt misschien clichématig, maar bedenk vooraf drie of vier scenario's uit je werk. Een project dat liep, een probleem dat je oploste, een moment dat misging en wat je toen deed. Met die scenario's in je hoofd kun je bijna elke vraag koppelen aan een deel van zo'n situatie. Je hebt eigenlijk steeds een compleet verhaal waar je ergens kunt instappen, en van daaruit pak je zelf de controle over je antwoord. En omdat de verhalen echt zijn, raak je ze niet kwijt als de zenuwen toeslaan.

Een paar vragen komen bijna altijd langs. Vertel eens iets over jezelf. Waarom deze functie, waarom dit bedrijf. Waarom wil je weg bij je huidige werk. Noem eens een situatie die niet liep zoals gepland. Je hoeft daar geen perfect antwoord op te plakken, maar je wilt er wel een keer over nagedacht hebben voordat je in de stoel zit.

Houd er rekening mee dat een goede interviewer doorvraagt. Na je eerste antwoord komt vaak “en wat was jouw rol daarin precies” of “en wat gebeurde er toen”. Daar zit de echte interesse. Bedenk bij je voorbeelden dus niet alleen het resultaat, maar ook wat jij zelf deed, welke keuze je maakte en waarom.

Over de zenuwen, die horen erbij. Bijna iedereen heeft ze, ook mensen die er rustig uitzien. Je krijgt ze niet helemaal weg, je kunt ze wel kleiner maken. Zorg dat de praktische dingen kloppen en ken de route of test de videoverbinding een dag van tevoren. En bedenk dat een gesprek geen verhoor is. Jij beoordeelt het bedrijf net zo goed als zij jou. Een korte stilte voordat je antwoordt mag, die staat sterker dan meteen iets roepen.

Wees op tijd, en plan dat bewust ruim. Zorg dat je een kwartiertje voordat je naar binnen moet al in de buurt bent, en wacht dat laatste stukje op een parkeerplaats op zo'n vijf minuten rijden van je eindbestemming. Daar heb je nog even tijd voor jezelf, je kunt je aantekeningen rustig doornemen, en je hoeft je geen moment druk te maken dat je te laat komt. Dat laatste stukje rijd je daarna ontspannen, en zo stap je rustig naar binnen. Houd er bij je planning rekening mee dat parkeren tijd kost en dat je de juiste ingang nog moet vinden. Meld je vijf minuten voor de afspraak bij de receptie of de ingang, en wees niet een halfuur te vroeg, want dan geef je degene met wie je hebt afgesproken al snel een opgejaagd gevoel.

Stel ook zelf vragen. Wie aan het eind zegt geen vragen te hebben, lijkt niet echt geïnteresseerd. Bedenk er een paar over het werk zelf, over het team, of over wat ze van je verwachten in het eerste halfjaar. Een goede vraag laat zien dat je je hebt verdiept.

Verdiep je trouwens echt even in het bedrijf. Lees de vacature nog een keer rustig door, kijk wat het bedrijf doet en met wie je het gesprek hebt. Dat kost een kwartier en het scheelt een wereld in hoe je overkomt. Verdiep je daarbij ook even in de persoon tegenover je. Kijk gerust op de LinkedIn van je gesprekspartner, wat doet hij precies, hoelang al, en welke functies had hij daarvoor. Dat geeft je een beter beeld van met wie je praat, je vindt er vaak iets gemeenschappelijks in, en je kunt je antwoorden beter afstemmen op waar deze persoon waarschijnlijk op let.

Wil je hier hulp bij, gebruik dan Gespreksklaar hieronder. De tool geeft je de juiste vragen om in je gesprek te stellen, en belangrijker nog, het waarom achter elke vraag. Dat laatste is waar het verschil zit. Wie begrijpt wat hij met een vraag wil bereiken, voert een echt gesprek in plaats van een lijstje af te werken, en dat merkt je gesprekspartner.